နေအဖွဲ့အစည်း
ေနအဖြဲ႕အစည္း
ဝီကီမီဒီယာ ပေရာဂ်က္မ်ားသို႔ ပံ့ပိုးသူမ်ား5-6 minutes 06/07/2008
ေနအဖြဲ႕အစည္း (အဂၤလိပ္: Solar System) ဆိုသည္မွာ နကၡတၱေဗဒ အေခၚအေဝၚျဖစ္ၿပီး ေန အပါအဝင္ ၿဂိဳဟ္မ်ား၊ၿဂိဳဟ္ရံလမ်ား၊ ၿဂိဳဟ္သိမ္ၿဂိဳဟ္မႊားမ်ားႏွင့္ အျခားေသာေ႐ႊ႕လ်ားေနသည့္ အရာဝတၱဳမ်ား၏ အစုအေဝးႀကီးကို ေခၚဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ ကြၽန္ုတို႔ေနထိုင္ရာ ကမ႓ာေျမႀကီးအပါအဝင္ ေနအဖြဲ႕အစည္းအတြင္းရွိ အားလုံးေသာ ၿဂိဳဟ္မ်ားသည္ ေနကို ဗဟိုျပဳ၍ ဘဲဥပုံလမ္းေၾကာင္း အတိုင္းလွည့္ပတ္သြားလာလ်က္ရွိသည္။
အ႐ြယ္အစားႀကီးမားသည့္ ၿဂိဳဟ္မ်ားကို လူသားတို႔၏ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းမႈျဖင့္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ရွာေဖြရာတြင္ နကၡတာရာၾကည့္မွန္ေျပာင္းတီထြင္ႏိုင္မႈသည္ အေရးပါသည့္ သိပၸံဆိုင္ရာ တီထြင္မႈတစ္ရပ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထိုသို႔အ႐ြယ္အစားႀကီးမားသည့္ ၿဂိဳဟ္မ်ားကို ထပ္မံေတြ႕ရွာေဖြေတြ႕ရွိျခင္းမရွိေတာ့သည့္တိုင္ ေနအဖြဲ႕အစည္းအတြင္းတြင္ အျခားေသာေသးငယ္သည့္ အရာဝတၱဳမ်ားအား ႏွစ္စဥ္ႏွင့္အမွ် ရွာေဖြေတြ႕ရွိလ်က္ပင္ရွိသည္။ ထိုသို႔ေသာေတြ႕ရွိမႈမ်ားအနက္ သက္ဆိုင္ရာ ၿဂိဳဟ္မ်ား၏ ၿဂိဳဟ္ရံလမ်ားလည္း အပါအဝင္ျဖစ္ေပသည္။ လက္ရွိခ်ိန္အထိ ေတြ႕ရွိရသည့္ ၿဂိဳဟ္ရံလမွာ အေရအတြက္အားျဖင့္ ၄၆၈ စင္းထိပင္ရွိေနၿပီျဖစ္သည္။[၁][၂]
ၿဂိဳဟ္တို႔၏ အစီအစဥ္[ျပင္ဆင္ရန္]
ေနအဖြဲ႕အစည္းအတြင္းရွိ ၿဂိဳဟ္မ်ားႏွင့္ ၿဂိဳဟ္သိမ္ၿဂိဳဟ္မႊားမ်ားကို ေနမွ အကြာအေဝးကိုလိုက္၍ ေရတြက္လွ်င္
- (၁) ဗုဒၶဟူးၿဂိဳဟ္
- (၂) ေသာၾကာၿဂိဳဟ္
- (၃) ကမ႓ာၿဂိဳဟ္
- (၄) အဂၤါၿဂိဳဟ္
- (၅) ၾကာသပေတးၿဂိဳဟ္
- (၆) စေနၿဂိဳဟ္
- (၇) ယူေရးနပ္စ္ၿဂိဳဟ္
- (၈) နက္ပကြၽန္းၿဂိဳဟ္
ဖြဲ႕စည္းပုံ[ျပင္ဆင္ရန္]
ေနအဖြဲ႕အစည္း၏ အဓိကက်သည့္ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို အပိုင္း ႏွစ္ပိုင္းခြဲျခားသတ္မွတ္ၾကသည္။ ေနႏွင့္ နီးေသာ လမ္းေၾကာင္းမ်ားတြင္ လွည့္ပတ္ေနသည့္ ဗုဒၶဟူးၿဂိဳဟ္၊ေသာၾကာၿဂိဳဟ္၊ကမ႓ာၿဂိဳဟ္ ႏွင့္ အဂၤါၿဂိဳဟ္ တို႔ကို အတြင္းပိုင္းၿဂိဳဟ္မ်ားဟု ေခၚဆိုသတ္မွတ္သည္။ ထိုၿဂိဳဟ္မ်ား၏ မ်က္ႏွာျပင္မ်ားမွာ က်စ္လ်စ္သည့္ ေက်ာက္သားမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားၾကသည္။
အဂၤါၿဂိဳဟ္ႏွင့္ ၾကာသပေတးၿဂိဳဟ္အၾကားတြင္ ၿဂိဳဟ္ပဲ့ခါးပတ္က လွည့္ပတ္လ်က္ရွိသည္။ ၾကာသပေတးၿဂိဳဟ္၊စေနၿဂိဳဟ္၊ ယူေရးနတ္စ္ၿဂိဳဟ္ ႏွင့္ နက္ပကြၽန္းၿဂိဳဟ္တို႔မွာအျပင္ပိုင္းၿဂိဳဟ္မ်ားျဖစ္သည္။ ထိုၿဂိဳဟ္မ်ားသည္ အ႐ြယ္အစားအားျဖင့္ ကမ႓ာထက္ႀကီးမားကာ ေနအဖြဲ႕အစည္းအတြင္း အႀကီးဆုံးၿဂိဳဟ္မ်ားလည္းျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အဆိုပါၿဂိဳဟ္တို႔၏ မ်က္ႏွာျပင္မ်ားသည္ ဓာတ္ေငြ႕မ်ားျဖင့္ ဖုံးလႊမ္းလ်က္ရွိသည္။
ထိုၿဂိဳဟ္မ်ား၏ေနာက္ဖက္တြင္ ၿဂိဳဟ္သိမ္ၿဂိဳဟ္မႊားမ်ား၊ ဥကၠာပ်ံမ်ား၊ၾကယ္တံခြန္မ်ား အေျမာက္အျမားပါဝင္သည့္ ကြီးပါးၿဂိဳဟ္သိမ္အစုအေဝး တည္ရွိသည္။ ထိုအုပ္စုအတြင္းတြင္ ပလူတို၊ အီရစ္(စ္) စသည္တို႔ပါဝင္သည္။ ထိုအစုအေဝး၏ အျပင္ဘက္တြင္ ပိုမိုႀကီးမားေသာ၊ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ရန္ခက္ခဲေသာ အစုအေဝးႀကီးျဖစ္သည့္ Oort Cloud တည္ရွိသည္။
ပလူတိုအား ၿဂိဳဟ္အျဖစ္မွ ေလ်ာ့ခ်ျခင္း[ျပင္ဆင္ရန္]
ပလူတိုၿဂိဳဟ္အား ၁၉၃၀ခုႏွစ္တြင္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀ဝ၆ခုႏွစ္တြင္ နကၡတေဗဒပညာရွင္မ်ားက ၿဂိဳဟ္စာရင္းမွ ပယ္ထုတ္ရန္ ဆုံးျဖတ္လိုက္သည္။ အေၾကာင္းမွာ အ႐ြယ္အစားေသးငယ္လြန္းျခင္း ႏွင့္ ၎ႏွင့္ အနီးဆုံးတြင္တည္ရွိသည့္ နံပါတ္(၈)ခုေျမာက္ နက္ပကြၽန္းၿဂိဳဟ္ ႏွင့္လွည့္ပတ္သြားလာသည့္ လမ္းေၾကာင္းအေနအထားျခင္း မတူညီလွေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ပလူတိုသည္ စီးရပ္စ္ ႏွင့္ အီရစ္(စ္) တို႔ကဲ့သို႔ေသာ ၿဂိဳဟ္သိမ္ၿဂိဳဟ္မႊား တစ္ခုအျဖစ္သာ စာရင္းဝင္ေတာ့သည္။
ၿဂိဳဟ္မ်ားအား ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္း[ျပင္ဆင္ရန္]
ယူေရးနပ္စ္ၿဂိဳဟ္ကို လူတို႔ရွာေဖြမေတြ႕ရွိေသးမွီ၊ ေရွးက်သည့္ အခ်ိန္မ်ားကတည္းကပင္ လူတို႔သည္ ေနအဖြဲ႕အစည္းအတြင္းရွိ အခ်ိဳ႕ေသာ ထင္ရွားသည့္ အရာဝတၱဳတို႔ကို သိရွိၿပီးျဖစ္သည္။ ေန၊ လ၊ ဗုဒၶဟူးၿဂိဳဟ္၊ ေသာၾကာၿဂိဳဟ္၊ အဂၤါၿဂိဳဟ္၊ ဂ်ဴပီတာၿဂိဳဟ္ ႏွင့္ စေနၿဂိဳဟ္တို႔မွာ အေစာပိုင္းေရွးဦးေခတ္နကၡတေဗဒဆိုင္ရာ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေပသည္။
သို႔ေသာ္ လႊဲမွားေနသည့္ အခ်က္မွာ ေနဗဟိုျပဳအေနအထားအစား ကမ႓ာဗဟိုျပဳအေနအထားကိုသာ လက္ခံေတြးဆခဲ့ျခင္းႏွင့္ ေသာၾကာၿဂိဳဟ္ကို ၾကယ္အျဖစ္ အမွတ္မွားခဲ့ျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။ ေနအဖြဲ႕အစည္းသည္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေနထိုင္ရာ မိခင္ဂယ္လက္ဆီတြင္ သာမန္မွ်ျဖစ္ေသာ အလယ္အလတ္တန္းစား ၾကယ္တစ္စင္းသာျဖစ္သည္။[၃]
ေနာက္ပိုင္းေခတ္မ်ား၏ ရွာေဖြေတြ႕ရွိေသာၿဂိဳဟ္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ရွိသည့္ ခုႏွစ္မ်ားမွာ-
- ယူေရးနပ္စ္ၿဂိဳဟ္- ၁၇၉၁ခုႏွစ္
- ဆဲရပ္စ္ (ၿဂိဳဟ္သိမ္ၿဂိဳဟ္မႊား)-၁၈၀၁ခုႏွစ္၊သို႔ေသာ္ ၂၀ဝ၆ ခုႏွစ္တြင္ ၿဂိဳဟ္သိမ္ၿဂိဳဟ္မႊားအျဖစ္ သတ္မွတ္
- နပ္ပကြၽန္းၿဂိဳဟ္-၁၈၄၆ခုႏွစ္
- ပလူတိုၿဂိဳဟ္-၁၉၃၀ခုႏွစ္
- အီးရစ္(စ္) (ၿဂိဳဟ္သိမ္ၿဂိဳဟ္မႊား)-၂၀ဝ၅ခုႏွစ္ တို႔ျဖစ္ၾကသည္။
ျပင္ပစာမ်က္ႏွာမ်ား[ျပင္ဆင္ရန္]
ကိုးကား[ျပင္ဆင္ရန္]
- ↑ Sheppard, Scott S.။ The Giant Planet Satellite and Moon Page။ Departament of Terrestrial Magnetism at Carniege Institution for science။ 2015-12-19 တြင္ ျပန္စစ္ၿပီး။
- ↑ Wm. Robert Johnston (2015-12-01)။ Asteroids with Satellites။ Johnston's Archive။ 2015-12-19 တြင္ ျပန္စစ္ၿပီး။
- ↑ M Woolfson (2000). "The origin and evolution of the solar system". Astronomy & Geophysics 41 (1): 1.12. doi:10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x. Bibcode: 2000A&G....41a..12W.
Comments
Post a Comment